home > geschiedenis > tijd van burgers en stoommachines
home > geschiedenis > Canon van Nederland > Vincent van Gogh
home > wereldoriëntatie > Nederland > provincies > Drenthe
home > wereldoriëntatie > kunst > schilderkunst


DRENTHE ANNO 1883
(uit de brieven van Vincent van Gogh)

Omstreeks het midden van de 19e eeuw waren er in Frankrijk schilders die op het platteland gingen wonen. Zij schilderden niet alleen landschappen, maar ook portretten van ‘gewone mensen’, bijvoorbeeld van boeren en boerinnen, korenmaaiers, schaapherders en melkmeisjes. Bijzonder was dat deze kunstenaars het liefst buiten schilderden, want ze vonden dat je zo de lichtval het beste kon weergeven.


In Nederland waren er schilders die beïnvloed werden door deze nieuwe Franse schilderkunst. Onder hen was Vincent van Gogh. Hij bewonderde vooral de schilder Millet. In september 1883 reisde hij naar Drenthe, om er te tekenen en te schilderen. Hij zou er drie maanden blijven. Vincent was een arme, onbekende schilder (hij werd pas na zijn dood beroemd). Vanuit Drenthe schreef hij brieven aan zijn broer Theo. Hieronder vind je een aantal korte stukjes uit die brieven. Ze geven een beeld van de toestand in Drenthe in het jaar 1883.


Hoogeveen, 11 september 1883.
Zo-even ben ik hier aangekomen. Van de landstreek heb ik vanuit de trein mooie gedeelten gezien van de Veluwe. Doch tegen de tijd dat we in deze contreien aankwamen was het al donker. Zo weet ik er nog niets van.
Ik zit nu in een grote gelagkamer*, waar een vrouw zit aardappelen te schillen. Een dezer dagen wil ik met de schuit de gehele Hoogeveense Vaart afvaren, door de veenderijen dwars door de zuidoostelijke hoek van Drenthe heen. Noordwaarts van hier schijnt het prachtige heide te wezen tot Assen toe. Ik ben wel nieuwsgierig.

Plaggenhut in Drenthe.

Hoogeveen, ca. 15 september 1883.
Nu ik hier reeds enige dagen ben en er veel heb rondgelopen, kan ik u meer mededelen omtrent de streek waar ik ben aangeland. Ik voeg hierbij een krabbeltje naar mijn eerste geschilderde studie uit deze buurt, een hut op de heide. Een hut gemaakt van plaggen en stokken.

Nieuw-Amsterdam, ca. 3 oktober 1883.
Ditmaal schrijf ik u heel uit de achterhoek van Drenthe, waar ik gekomen ben na een lange vaart in de trekschuit door de heide. Hier en daar een plaggenkeet of kleine boerderij, of een paar schrale berkjes, populieren, eiken. Overal stapels turf, en telkens vaart men schuiten met turf uit de moerassen voorbij. Hier en daar magere koeien van fijne kleur, dikwijls schapen en varkens.


* Een gelagkamer is het vertrek in een hotel, café of restaurant waar de gasten eten en drinken krijgen.



School-tv: Vincent van Gogh: nu wereldberoemd, maar stierf als een arm man (filmpje van 2:31 min.).
Surfspin: naar het werkblad Vincent in Drenthe (pdf).
Surfspin: Vincent van Gogh, de beroemdste Nederlander aller tijden.
Surfspin: naar het keuzemenu Drenthe.
Naar het HOME van de Surfspin.


Geplaatst op 21 juni 2005, het laatst gewijzigd op 21 november 2008.

© Surfspin 2005-2008