home > biologie > evolutie
home > geschiedenis > prehistorie

 

De neanderthaler was geen softie

 



In 1856 werd in Duitsland het skelet gevonden van een soort oermens. De vondst werd gedaan in een grot in een rivierdal, bij de Duitse stad Düsseldorf. Deze uitgestorven mensensoort kreeg de naam Homo neanderthalensis, kortweg neanderthaler. Later zijn ook elders in Europa en in het Midden-Oosten vondsten gedaan.


reconstructies neanderthaler

Jerommeke met brains
De neanderthaler had een gedrongen* lichaam, een wat afgeplatte schedel en een grote, brede neus. Hij was gespierd en had grote hersenen, groter dan de hersenen van Homo sapiens (met andere woorden: groter dan die van ons!). We weten dus hoe hij was gebouwd. En we weten ook dat hij wapens, werktuigen en mogelijk ook kunstvoorwerpen maakte en een echte carnivoor (vleeseter) was. Maar we weten niet hoe hij communiceerde. Sprak hij al een taal of communiceerde hij als een dier?

Op grond van de skeletvondsten hebben twee Duitse musea elk een reconstructie laten maken van de neanderthaler. Zo ongeveer moet hij er hebben uitgezien, zeggen de makers. Het resultaat verschilt echter nogal. Wie vind je de knapste van de twee?
(Knipsel uit de treinkrant Spits van 15 juni 2006) >>



Jager op grootwild
De neanderthaler leefde in het pleistoceen. Dat is de periode van de ijstijden. Het gebied waar nu Nederland ligt, bestond toen meestal uit een grassteppe, een toendra* of, als het nóg kouder was, uit een poolwoestijn. Over de steppes trokken kuddes grote grazers rond: plantenetende zoogdieren als mammoeten, wolharige neushoorns, paarden, steppewisenten en rendieren. De neanderthaler maakte jacht op deze dieren. Vermoedelijk was hij behalve jager ook aaseter.


Neanderthaler †
30.000 jaar geleden is de neanderthaler uitgestorven. Niet veel eerder waren vanuit Azië de eerste moderne mensen Europa ingetrokken. Er is wel gedacht dat ‘wij’ hem hebben verdrongen of zelfs hebben uitgeroeid. Maar het kan ook zijn dat hij is uitgestorven als gevolg van een grote epidemie of van de snelle klimaatsverbetering aan het eind van de ijstijd, die het einde betekende van de mammoet en ander jachtwild van de neanderthaler. In ieder geval, sinds het uitsterven van de neanderthaler is Homo sapiens de enige mensachtige op aarde. Wel een beetje jammer. Of niet soms?


* Een gedrongen lichaam is kort, maar stevig.
* Een steppe is een enorme grasvlakte. Een toendra wordt ook wel eens ‘mossteppe’ genoemd.



Surfspin: naar het werkblad Neanderthaler.
Surfspin: Krijn, de eerste neanderthaler van Nederlandse (zee)bodem.
Surfspin: sommige van onze verre voorouders zoenden met neanderthalers.
Surfspin: waarom schrijf je neanderthaler met een kleine letter?
Surfspin: naar het keuzemenu Geschiedenis.
Naar het HOME van de Surfspin.


Geplaatst op 21 juni 2005, het laatst gewijzigd op 8 april 2013.

© Surfspin 2005-2013