home > geschiedenis > tijd van regenten en vorsten


Portret van Van Leeuwenhoek

Antoni van Leeuwenhoek

ontdekkingsreiziger op de vierkante millimeter

Ik zie, ik zie
Wat jij niet ziet
Het is …
heel erg klein!

Antoni van Leeuwenhoek werd geboren in dezelfde stad en in hetzelfde jaar als de schilder Johannes Vermeer: Delft, 1632. Zijn vader was mandenmaker. Antoni zelf werd lakenhandelaar: hij had een stoffenwinkel. In zijn vrije tijd deed hij aan microscopisch onderzoek, dus onderzoek van iets dat alleen door een microscoop te zien is. Hij maakte zijn microscopen zelf. Die vergrootten zo sterk dat hij dingen kon zien die nooit eerder gezien waren. Zo zag hij dat er in een druppel slootwater allerlei eencellige diertjes leefden. Hij was dus in zekere zin een ontdekkingsreiziger op de vierkante millimeter!


Bacteriën!
Op een dag deed hij peperkorrels in een bak met water. Drie weken lang liet hij ze in de week staan. Daarna legde hij een klein stukje peper onder zijn microscoop, om te kijken of hij kon ontdekken waarom peper nou zo branderig smaakte (misschien hadden die korrels wel superkleine stekels, dacht hij). Wat hij toen zag, waren geen stekeltjes maar… bacteriën. Later ontdekte hij ook nog onder meer de spermacel en de rode bloedcel.

Microscoop van Antoni van Leeuwenhoek.

Microbiologie
Antoni van Leeuwenhoek werd een beroemd man. Hij wordt wel de ‘vader van de microbiologie’ genoemd. Dat is de tak van de biologie die micro-organismen bestudeert. Ondanks zijn roem is Van Leeuwenhoek altijd een buitenbeentje gebleven, want anders dan de ‘echte’ geleerden sprak hij geen Latijn en geen Frans. Zijn ontdekkingen beschreef hij gewoon in het Nederlands. Die beschrijvingen werden vertaald en vervolgens gepubliceerd in een belangrijk Engels wetenschappelijk tijdschrift.


Microscoopjes
Antoni’s microscopen zagen er overigens heel anders uit dan onze microscopen. Ze waren een stuk kleiner en hadden vaak maar één lensje. De meeste vergrootten 25 à 100 keer, enkele echter veel meer. Je kunt ze zien in Museum Boerhaave, het museum voor de geschiedenis van de natuurwetenschappen en de geneeskunde in Leiden.


De plaatjes op deze pagina (microscoop en portret van Van Leeuwenhoek) zijn overgenomen van de website van Museum Boerhaave.



Kennislink: ‘interview’ met Antoni van Leeuwenhoek (anno 2012!).
Hier vind je de website van Museum Boerhaave.
Surfspin: hier vind je info over Constantijn en Christiaan Huygens.
Surfspin: hier vind je info over Simon Stevin, uitvinder van de zeilwagen en nog veel meer.
Surfspin: naar het keuzemenu Geschiedenis.
Naar het HOME van de Surfspin.


Geplaatst op 21 juni 2005, het laatst gewijzigd op 9 augustus 2010.

© Surfspin 2005-2010