home > geschiedenis > tijd van ontdekkers en hervormers
home > geschiedenis > Canon van Nederland > VOC (overzeese expansie)
home > wereldoriëntatie > aardrijkskunde > poolstreek


Tekening van het gevecht met de ijsbeer.


Hier vind je het verhaal van Gerrit de Veer over het gevecht met de ijsbeer in de originele spelling. Zo kun je zien hoe men omstreeks 1600 schreef. Het Nederlands uit die tijd heet Vroegnieuwnederlands.


Den 21. Iunij wierpen wijt ancker inden grondt op 18. vadem voort landt, ende wy ende Ian Cornelisz. volck voeren aen de westzyde van ’t landt, ende haelden daer ballast, ende doen wy met de ballast wederom aen ’t boort quamen, sagen wy wederom een witten Beyr na ons schip swemmen, daer deur wy van ons arbeyt af stonden, ende vielen te boot, ende Ian Cornelissens volck mede, ende royden beyden nae den Beyr toe, ende onderschepten hem den wegh, ende dreven hem vant landt af. Hy swom ter zeewaert in, ende wy royden hem na, ende also onse Bock niet wel voort wilde, so setten wy onse schuijt oock uyt, om hem beter nae te volgen, maer hy swom wel een myl te zeewaert in, ende wy volghden hem met meest alle tvolck van beyde de schepen, met drie schuyten nae, ende deden seer veel arbeyts ende moyten met slaen, houwen ende kerven, alsoo dat alle ons geweer meest in stucken was. Hy sloech zijn clauwen eens aen onse schuijt datter de litteijckens in bleven staen, ende twas voor aenden steven, dan haddet so wel int midden vande schuijt geweest, hy soudese misschien omgeruckt hebben, so seer geweldich zijnse met haer clauwen, eijndelijck deurt langen aenstaen dat wy hem tusschen de drie schuyten benauden ende moede maeckten, soo zijn wy int laetsten zijn meester gheworden, ende sloeghen hem doot, endre brachten hem in ons schip, ende vilden hem: zijn huijt was 13. voeten.

Daer nae royden wy met onse schuijt wel een mijl te landtwaert in, daer was een goede haven, ende steeckgrondt, aende oostzijde wast sandt grondt. Wy wierpent loot ende daer was diepte 16. vadem, ende daer nae 10. ende 12. vadem. Ende al voort royende bevonden wy dat aen de oostzyde twee Eylanden waren, die haer oost inde zee streckten. Aende westzyde wasser mede een geweldigen inham, ende ’tleeck wel mede een Eylandt te zijn. Doen royden wy voort aen ’t Eylandt dat inden midden lach, ende vonden daer veel eyeren van Rotgansen, die wij opt nest sagen sitten, ende haer daer van jaechden, die daer riepen, Rot, rot, rot, ende smeten een Gans met een steen doodt, die wy coockten ende aten, met wel 60. eyeren die wy mede scheep brachten, ende quamen den 22. wederom tscheep.

Dit waren oprechte Rotgansen, alsser in Hollandt ontrent Wieringen in grooter menichte alle jaren comen ende ghevangen werden, daer van men tot noch toe niet geweten heeft waerse haer eyeren leggen ende ˙ytbroeden, daer van sommige schryvers haer niet ontsien hebben te schryven datse in Schotland aen boomen wassen, ende de tacken die overt water hangen, ende haer vruchten int water vallen, dat zijn Ganse kuijckens, ende swemmen daer heenen, maer die opt landt vallen bersten stucken ende comen te niet. Dit selvige blijckt nu contrarie, ende is niet te verwonderen dat niemandt tot noch toe geweten heeft waerse haer eyeren liggen, nae dien noyt mensche, datmen weet, op de 80. graden geweest heeft, noch noyt dat lant op die plaets bekent is geweest, veel min de Rotgansen die daer op haer jongen broeden.

Hier staet noch te bemercken, dat hoewel dit landt dat wy achten Groenlandt te zijn, ligghende op 80. graden ende meer, lover ende gras wast, ende gras eetende dieren op zijn, als Rheden ende andere die haer daer op onthouden, daer nochtans op Nova Sembla op de 76. graden lover noch gras wast, noch eenige gras oft cruijt eetende dieren, maer niet dan vleijschetende beesten, als Beyren ende Vossen, hoewel nochtans dit landt wel 4. graden stijf verder vanden Noordt pool leijt, als Groenlandt voornoemt.



Naar de tekst over Spitsbergen.
Surfspin: naar het keuzemenu Geschiedenis.
Naar het HOME van de Surfspin.


Geplaatst op 25 juni 2011.

© Surfspin 2011